EFMI: frisdranken nu al veelvuldig over de grens gekocht

Nederlandse consumenten kopen nu al op grote schaal frisdranken, sappen, siropen en water tijdens hun boodschappen in Duitsland en België. Nieuw onderzoek van EFMI Business School laat zien dat 59% van de Nederlandse grensshoppers in Duitsland en 54% in België deze dranken koopt. Deze cijfers laten zien dat grotere prijsverschillen met buurlanden het grensshoppen verder kunnen versterken.

Grensshoppen is inmiddels een vast onderdeel van het koopgedrag van veel Nederlandse consumenten. Bijna vier op de tien shoppers doet wel eens boodschappen in Duitsland en/of België. In de grensprovincies liggen die percentages nog aanzienlijk hoger.

Opvallend is hoe vaak frisdranken daarbij in het winkelmandje belanden. Van de Nederlandse consumenten die wel eens boodschappen in Duitsland doen, koopt 59% frisdrank, sappen, siropen of water. Zij besteden daar bij aankoop gemiddeld €22 aan. In België koopt 54% van de grensshoppers deze categorie, voor gemiddeld €19 per aankoop. Daarmee lekt de besteding aan deze producten aan beide kanten van de grens weg uit de Nederlandse markt. Dat raakt niet alleen de omzet van Nederlandse winkels en producenten, maar betekent ook dat btw- en belastingopbrengsten niet in Nederland terechtkomen.

Prijs is belangrijke motor achter grensshoppen

Het EFMI-onderzoek laat zien dat prijs en voordeel de belangrijkste redenen zijn om voor boodschappen de grens over te steken. Bij Duitsland noemt 82% een lagere prijs voor A-merken als reden en 77% een lagere prijs voor huismerken. Aantrekkelijkere aanbiedingen worden door 76% genoemd. 

Die uitkomsten sluiten aan bij het Frisse Dranken Onderzoek 2026 dat eerder in opdracht van FWS is uitgevoerd. Daaruit bleek dat 41% van de Nederlandse frisdrinkers wel eens frisdrank over de grens koopt. Van hen noemt 67% de lagere prijs als reden.

“De nieuwe cijfers van EFMI bevestigen dat frisdranken nu al een belangrijke categorie zijn bij grensaankopen”, zegt Robert Seegers, directeur van FWS. “Prijsverschillen doen er aantoonbaar toe. Als die verschillen met Duitsland en België verder oplopen, ligt het voor de hand dat consumenten nog vaker hun dranken over de grens zullen meenemen.”

Hogere belastingdruk vergroot risico op grenseffecten

Het EFMI-onderzoek maakt ook duidelijk dat grensshoppen breder is dan alleen de drankenmarkt. Consumenten wijken vooral uit voor categorieën waarbij zij een duidelijk prijsvoordeel ervaren. EFMI becijfert dat Nederlandse huishoudens jaarlijks naar schatting €2,1 miljard aan boodschappen in Duitsland en België besteden. Het instituut becijfert de gemiste btw- en accijnsopbrengsten op circa €340 tot €380 miljoen per jaar.

Die cijfers zijn ook relevant voor de voorgestelde differentiatie van de verbruiksbelasting op alcoholvrije dranken. Met name een hoog toptarief kan de prijsverschillen met Duitsland en België verder vergroten en daarmee grensshoppen en gemiste belastingopbrengsten versterken.

Ook Nederlandse supermarkten in de grensstreek merken de gevolgen. Volgens EFMI hebben supermarkten binnen 25 kilometer van de Duitse of Belgische grens in 2024 en 2025 een groeiachterstand opgelopen ten opzichte van winkels die verder van de grens liggen.

Grensregio’s verdienen aandacht

De uitkomsten sluiten aan bij de signalen die ondernemers in grensregio’s al langer afgeven. Wanneer consumenten voor bepaalde producten de grens oversteken, blijft het vaak niet bij die ene aankoop. Ook andere boodschappen worden meegenomen, waardoor omzet en belastinginkomsten uit Nederland wegvloeien.

FWS maakt daarom deel uit van Steun onze Grensregio’s, de brede coalitie van ondernemers en brancheorganisaties die aandacht vraagt voor de gevolgen van groeiende prijsverschillen tussen Nederland en de buurlanden.