Zoetsoffen in frisdrank en siroop
Zoetstoffen zijn producten die een zoetend vermogen hebben en daarom in plaats van suikers worden gebruikt in diverse voedingsmiddelen. Er zijn zoetstoffen die géén energie (calorieën) leveren en zoetstoffen die dat wel doen. De zoetstoffen die in een frisdrank worden gebruikt leveren nagenoeg geen energie en dus ook nagenoeg geen calorieën! Zoetstoffen verschillen ook in zoetkracht en eigenschappen.

Fabrikanten mogen in frisdranken en siropen gebruik maken van de stoffen acesulfaam-K, aspartaam, advantaam, cyclamaat, neohesperidine, neotaam, sacharine, sucralose en steviolglycoside

In frisdrank en siroop worden meestal combinaties van meerdere zoetstoffen gebruikt omdat de stoffen elkaar versterken. Door het versterkend effect zijn maar kleine hoeveelheden nodig om het gewenste smaakeffect te bereiken.

Als producten zoetstoffen bevatten, staat op het etiket vermeld “met zoetstoffen”. De naam van de gebruikte zoetstof wordt – wettelijk verplicht - vermeld in de ingrediëntenlijst.

Zoetstoffen zijn veilig
Zoetstoffen mogen alleen in voedingsmiddelen worden gebruikt als duidelijk is dat ze veilig zijn voor de gezondheid. Daarom wordt van te voren grondig wetenschappelijk onderzoek naar de veiligheid van de stof uitgevoerd. Wetenschappers stellen naar aanleiding van de uitkomst de zogenaamde ADI (Aanvaardbare Dagelijkse Inneming) vast. Dit is de hoeveelheid zoetstof die een mens elke dag z’n hele leven lang veilig kan gebruiken.

ADI-waarden zijn richtlijnen, geen wettelijk vastgestelde hoeveelheden. Om zeker te zijn dat de grenzen niet worden overschreden, is voor alle veiligheid de ADI veel lager (honderd keer lager) vastgesteld dan de hoeveelheid die voor ons lichaam schadelijk kan zijn. Door de ingebouwde veiligheidsmarge is er geen direct risico voor de gezondheid als de norm eens een keer wordt overschreden.

Overzicht zoetstoffen
In onderstaande tabel staat hoeveel van een frisdrank of siroop – gezoet met een specifieke zoetstof die geen energie levert - kinderen en volwassenen maximaal kunnen gebruiken zonder de veiligheidsgrenzen te overschrijden. Frisdranken en siropen worden gezoet met een combinatie van die stoffen. Bij een mix van de zoetstoffen wordt uitgegaan van de zoetstof met de laagste ADI.

Gebruikte zoetstof

Advies voor kinderen van 4-8 jaar [gewicht 25 kg]
maximaal aantal glazen (250 ml) frisdrank/siroop per dag

Advies voor volwassenen
[gewicht 65 kg]
maximaal aantal glazen (250 ml) frisdrank/siroop per dag

Acesulfaam-K

4

[1,1 liter]

11

[2,8 liter]

Aspartaam

7

[1,7 liter]

17

[4,3 liter]

Cyclamaat

3

[0,7 liter]

7

[1,8 liter]

Sacharine

6

[1,6 liter]

16

[4,1 liter]

Neohesperidine

17

[4,2 liter]

43

[10,8 liter]

Sucralose

5

[1,3 liter]

13

[3,3 liter]

Neotaam

10

[2,5 liter]

26

[6,5 liter]

Steviolglycoside

5

[1,3 liter]

13

[3,3 liter]

Zoetstoffen in relatie tot  verzadiging
Het effect van laag calorische zoetstoffen op het systeem van honger en verzadiging is nog volop onderwerp van wetenschappelijk onderzoek.

In de 80-er jaren verschenen er studies waaruit naar voren kwam dat mensen die producten met zoetstoffen dronken meer honger hadden dan mensen die water dronken. Maar toen vervolgens werd onderzocht of zij ook daadwerkelijk meer aten, bleek dit niet het geval te zijn. Op basis van een overzichtsstudie naar vele onderzoeken die daarna zijn uitgevoerd, blijkt dat er geen relatie kan worden gelegd tussen zoetstoffen en extra hongergevoelens of gewichtstoename (Rolls, 1991).

Een ander terrein van onderzoek is de invloed van zoetstoffen op de regelcentra voor honger en verzadiging die zich bevinden in de hersenen en in de maag en darmen. Deze centra regelen door middel van een ingenieus samenhangend systeem de manier waarop ons lichaam reageert op voedsel en hoe de energie vervolgens wordt opgeslagen in het lichaam of verbruikt. Tot dusverre komen uit deze studies geen eenduidige resultaten. Dit betekent dat er meer onderzoek nodig is voordat conclusies kunnen worden getrokken (Mattes and Popkin, 2009).

Gezond Gebit
Laag calorische zoetstoffen zijn tandvriendelijk en helpen om het gebit gezond te houden doordat zij door de mondbacteriën niet kunnen worden omgezet in schadelijke zuren.

Kenniscentrum zoetstoffen
‘Beïnvloeden zoetstoffen mijn gezondheid?’ 'Zijn zoetstoffen in light producten veilig?' ‘Hoeveel glazen light frisdrank mag mijn kind per dag drinken?’ Er leven veel vragen over zoetstoffen. De website www.zoetstoffen.nl geeft wetenschappelijk onderbouwde antwoorden. Bovendien kun je met een handige 'zoetstoffencheck' op deze site nagaan hoeveel van een product dat gezoet is met zoetstof, je dagelijks zonder risico voor je gezondheid kunt consumeren.

Deze website is ontwikkeld door  het Kenniscentrum zoetstoffen. Het Kenniscentrum zoetstoffen heeft als doel om informatie over zoetstoffen beter toegankelijk te maken en misverstanden over zoetstoffen te verkleinen.