• Home
• Organisatie
• Nieuws
• Publicaties
• Pers
• Contact

Ingrediënten

Frisdrank of limonade bestaat in ieder geval uit water, suikers en/of zoetstoffen. Daaraan mogen koolzuur, aroma’s, eetbare bestanddelen van vruchten of planten en vruchten- of plantensappen zijn toegevoegd. In light-frisdranken zijn de suikers geheel of gedeeltelijk vervangen door zoetstoffen. Bekende voorbeelden van frisdranken zijn cola, sinas, cassis en lemon-/limedranken.

Water
Het hoofdbestanddeel van frisdranken is water. Water is puur, helder en heeft geen geur of kleur.
Het water dat verwerkt wordt in frisdranken is bronwater of natuurlijk mineraalwater, leidingwater of water uit eigen bron. De fabrieken betrekken het drinkwater uit eigen bronnen of van de waterleidingbedrijven. In de laboratoria van de fabrieken wordt de kwaliteit van het water voortdurend gecontroleerd.

Suiker
Suiker (of saccharose) behoort tot de groep van de koolhydraten. Koolhydraten leveren samen met vetten en eiwitten het lichaam energie. Zonder energie kan het lichaam niet goed functioneren. Regular frisdranken worden gezoet met suikers, light frisdranken niet. Op de verpakking staat zowel het totaalgehalte aan koolhydraten vermeld als de hoeveelheid suikers. Maar suikers hebben naast de functie van zoetmiddel en energieleverancier nog meer functies, namelijk als conserveermiddel, smaakverbeteraar en ze geven stevigheid en structuur aan levensmiddelen. De suikers die in Nederlandse frisdranken worden verwerkt, worden voornamelijk gewonnen uit suikerbiet en in mindere mate uit suikerriet.

Zoetstoffen
Zoetstoffen zijn producten die vanwege hun zoetend vermogen in plaats van suiker worden gebruikt in levensmiddelen. De enige zoetstoffen die op dit moment aan frisdranken mogen worden toegevoegd zijn acesulfaam-K, aspartaam, cyclamaat, neohesperidine, sacharine en sucralose.
Zoetstoffen leveren nauwelijks of geen energie. In frisdranken worden meestal combinaties van meerdere zoetstoffen gebruikt. Omdat de zoetstoffen elkaar versterken, zijn slechts kleine hoeveelheden nodig om het gewenste smaakeffect te krijgen. 

Vruchtensap, aroma's en/of extracten
Afhankelijk van de soort frisdrank, worden er vruchtensap, extracten, aroma's en/of delen van vruchten en planten in verwerkt. Dit zijn belangrijke bestanddelen, want ze bepalen de smaak van de frisdrank.

Additieven/Hulpstoffen
Aan frisdranken kunnen o.a. kleurstoffen, conserveermiddelen, anti-oxidanten en voedingszuren worden toegevoegd. Deze stoffen helpen bij de houdbaarheid, kleur, geur en smaak van een product. Dat is niet nieuw. Eeuwen geleden gebruikten mensen suiker, zout en azijn om voedingsmiddelen langer houdbaar of smakelijker te maken. Deze hulpstoffen heten additieven en worden op het etiket aangeduid met hun eigennaam of met een E-nummer. Dit nummer betekent dat de stof veilig is bevonden door de Europese Unie. De Warenwet regelt welke hulpstoffen in welke hoeveelheden mogen worden gebruikt. Voor een overzicht van alle E-nummers: Voedingscentrum.

Koolzuur
Het 'prik' dat in de meeste frisdranken voorkomt, heet koolzuur. Dit is een reuk-, smaak- en kleurloos gas, dat frisdrank een sprankelend effect geeft. Koolzuur is calorieloos en zorgt voor een verfrissend gevoel in de mond. Het is een gas wat tijdens het productieproces aan de dranken wordt toegevoegd en is goedgekeurd door het Wetenschappelijk Comité van de Europese Unie voor Voedingswaren. Koolzuur voldoet hiermee aan alle veiligheidsnormen voor voedingsmiddelen.

Cafeine
Cafeïne is een natuurlijke stof die voorkomt in meer dan 60 plantensoorten, waarvan de koffie- en de theestruik de meest bekende zijn. Cafeïne heeft een licht stimulerende werking en komt voor in koffie, thee, frisdranken, chocolade, cacao en diverse geneesmiddelen.
Al meer dan een eeuw worden kleine hoeveelheden cafeïne toegevoegd aan verschillende frisdranken, waarvan cola de bekendste is. Net als bij andere voedingsmiddelen en dranken, is de combinatie en de hoeveelheid ingrediënten bepalend voor de smaak van frisdranken. Cafeïne geeft aan frisdranken een enigszins bittere smaak.
De Warenwet bepaalt dat frisdranken maximaal 350 mg/l cafeïne mogen bevatten. Bij frisdranken met een cafeïnegehalte hoger dan 150 mg/l geldt dat in de ingrediëntenlijst cafeïne moet worden aangeduid als “cafeïne”, gevolgd door de hoeveelheid in mg/100ml. Bovendien moet in hetzelfde gezichtsveld als de ingrediëntenlijst de tekst "hoog cafeïnegehalte" worden vermeld. Frisdranken met een dergelijk hoog cafeïnegehalte noemen we ook wel energie- of pepdranken.

Vitamines en mineralen
In Nederland is toevoeging van vitamines en mineralen aan frisdranken toegestaan, maar wel onder strikte voorwaarden. Alleen de volgende vitamines en mineralen mogen aan frisdranken worden toegevoegd: vitamine A in de vorm van beta-caroteen, vitamine B1, vitamine B2, Niacine, vitamine B6, pantotheenzuur, vitamine B12, biotine, vitamine C, vitamine E, vitamine K, Ca, Mg, Fe, Mn, Na, K, Cl, P, Cr en Mo.
Naast de vermelding van de toegevoegde vitamines en/of mineralen in de ingrediëntenlijst moeten op het etiket de aanduiding "met toegevoegde vitamines" en/of "met toegevoegde mineralen" of woorden van gelijke strekking bij de productaanduiding worden vermeld. Daarnaast moet een voedingswaardelijst op het etiket worden vermeld, die tenminste de hoeveelheid energie, eiwitten, koolhydraten en vetten per 100 ml plus de toegevoegde vitamines/mineralen vermeldt en de percentages hiervan ten opzichte van de aanvaardbare dagelijkse inname (ADI ). De minimale hoeveelheid voor toegevoegde vitamines en mineralen bedraagt 15% van de ADI per redelijk geachte dagconsumptie. Om deze op het etiket te mogen vermelden dient minimaal 15% van de ADI per 100 ml aanwezig te zijn.
Claims zoals "rijk aan (vitamines/mineralen)" zijn uitsluitend toegestaan voor vitamines en mineralen die al van nature in de frisdrank aanwezig zijn.