SITA: Eenduidig systeem afvalinzameling bij bron maakt statiegeld overbodig
Het recyclen van kunststof verpakkingsafval van huishoudens loont. Het scheiden van alle soorten kunststof verpakkingsafval is beter voor het milieu dan het energetisch verwerken in een afvalenergiecentrale. Bovendien scoort bronscheiding beter dan nascheiding. Dat blijkt uit onderzoek van CE Delft in opdracht van de Vereniging Afvalbedrijven waarvan de resultaten op 28 november zijn gepresenteerd. Dit onderzoek geeft volgens SITA een impuls aan de discussie over inzameling, maar heeft door de opzet een te beperkte reikwijdte. Hierdoor brengt het onderzoek de volledige scope van deze problematiek niet in kaart. Zo is het een milieustudie en ontbreekt een vergelijking van de kosten van verschillende systemen. Ook blijft een andere wezenlijke factor - het gedrag van de consument - buiten beeld. SITA benadrukt de noodzaak een stap verder te gaan. Zij pleit voor de totstandkoming van één breed gedragen systeem van promotie en inzameling van afvalscheiding bij de bron. Dit maakt statiegeld overbodig.
SITA - specialist op het gebied van duurzaam afvalmanagement - was en is van mening dat het onderzoek van CE Delft te beperkt is van opzet. Hierdoor kunnen op basis van de uitkomsten geen goede totaalconclusies over gewenste systemen getrokken worden. Het scheiden van kunststof verpakkingsafval aan de bron is een voorwaarde om succesvol grondstoffen terug te winnen uit afval. Bij het scheiden van alle afvalstromen is sprake van milieuwinst. Daarom pleit SITA voor één breed gedragen systeem van promotie en inzameling van afvalscheiding bij de bron.
Investeren in bronscheiding
Om meer recycling en een groter hergebruik van grondstoffen mogelijk te maken, is het nodig burgers nóg meer bewust maken van het belang hiervan. Dit is een thema dat in het onderzoek volledig buiten beschouwing blijft. Volgens SITA is bronscheiding is een belangrijke prikkel om anders en bewuster te consumeren. Niet alleen zorgt het voor een betere kwaliteit secundaire grondstoffen. Het stimuleert óók bewustwording onder burgers, waardoor invulling kan worden gegeven aan afvalpreventie. Door afval aan de bron te scheiden, worden consumenten zich sterker bewust van het volume kunststof verpakkingen dat uiteindelijk in de afvalbak belandt. Nascheiding maakt de consument daarentegen gemakzuchtig en brengt geen verandering in het weggooigedrag.
Bovendien is bronscheiding een relatief goedkoop systeem dat - in tegenstelling tot nascheiding - niet om grote investeringen vraagt. Het is daarnaast snel te implementeren en heeft haar bestaansrecht in het buitenland bewezen. De resultaten voor het hergebruik van kunststof verpakkingen in Nederland liggen in korte tijd al op een niveau van 48 procent en dat is ruim boven de overheidsdoelstelling. Dankzij het huidige systeem is in 2010 zo’n 80.000 ton kunststof verpakkingsmateriaal in Nederland opgehaald. Een resultaat dat met nascheiding niet mogelijk was geweest. Bovendien is nascheiding kostbaar. Gemeenten moeten honderden miljoenen euro’s investeren in nieuwe nascheidingsinstallaties. Bij bronscheiding wordt het kunststof verpakkingsafval ingezameld tegen een fractie van deze kosten. Ook is de kwaliteit van het nagescheiden materiaal veelal onvoldoende voor een hoogwaardige recycling.
Statiegeld geen doel op zichzelf
Volgens het onderzoek van CE Delft levert statiegeld een belangrijke bijdrage aan de milieuwinst van verpakkingen. Uit de levenscyclusanalyse valt af te leiden dat de milieudoelstellingen van de overheid óók haalbaar zijn met een verhoging van kunststofscheiding aan de bron. In combinatie met een verbreding van het ingezamelde afvalmengsel komen betere milieuprestaties binnen handbereik. Waarom krampachtig vasthouden aan statiegeld? Het is mogelijk in Nederland de milieudoelstellingen van de overheid te realiseren door één eenduidig systeem van bronscheiding in het leven te roepen dat minstens tot 2020 continuïteit biedt. Hiervoor is statiegeld niet per se nodig.
« Terug
Informatie
Jouke Schat
Secretaris
JSchat@dranken.org
Eveline Graus
Communicatie en PR
EGraus@dranken.org